هجرت كرد ، پانزده روز در راه بماند ، روز دوشنبه دوازدهم ربيع الاول ، وقت چاشت به قبا رسيد ، و ابو بكر در خدمت او در زير سايه نخل خرمايى نزول فرمود خلق مدينه را چون خبر شد ، همه روى به خدمت نهادند از جماعت كه او را ديده بودند ، جمال مبارك او را ميشناختند و طائفه‌ايكه هنوز خدمت او را در نيافته بودند ، جمال مبارك او را ميشناختند و طائفه‌اى كه هنوز خدمت او را در نيافته بودند ، نمىدانستند كه مهتر عليه السّلام كدام است و ابو بكر كدام ؟ تا چون هوا گرم شد ، ابو بكر برداى خود او را سايه كرد ، همگان را معلوم شد ، كه سلطان تخت رسالت اوست ، ابو بكر صاحب و سايه دار او رضى اللّه عنه . پس به خانه كلثوم هدم [ ( 1 ) ] نزول كرد و بروايتى نزديك سعد خيثمى [ ( 2 ) ] و روز سه‌شنبه و چهارشنبه و پنج‌شنبه آنجا بود فرمان داد به شكستن بتان ، و مسجد قبا بنا فرمود ، روز آدينه بنزديك سالم عوف [ ( 3 ) ] آمد ، و در بطن وادى نماز جمعه گذارد ، و اول جمعه در اسلام آن بود ، پس بمدينه آمد ، و آن روز مدينه هنوز باره نداشت ، خانها و بستانها بود ، هر كس خواجه را دعوت نزول ميكرد ، فرمود ناقهء مرا بگذاريد كه او را فرمانست به جائى كه بنشيند ، تا معلوم شود ، آن موضع كدامست ؟ ناقه مىآمد ، تا در خانهء ايوب انصارى ، آنجا زانو زد و بنشست ، خواجه هفت ماه در خانهء او بود ، تا مسجد مدينه بساخت ، خانها به سيد در جوار مسجد مهيا شد ، خواجه از آنجا نقل كرد ، پس فرمان داد ، ابو رافع و زيد حارثه را ، تا فرزندان خواجه ، از مكه بمدينه آوردند ، و فرزندان ابو بكر را هم ، و بعد هجرت بيك ماه نماز چهارگانه شد [ ( 4 ) ] و چون ماه رمضان در امد ، علم سپيد [ ( 5 ) ] به جهت عم خود حمزه با بيست يا سى سوار ، به جهت زدن كاروان قريش فرستاد و آن اول علمى بود و لشكرى در اسلام ، و درين سال با عايشه در فراش آمد و ولادت نعمان بشير ، درين سال بود . و اللّه اعلم .

--> [ ( 1 ) ] اصل هند ولى قرار طبرى و الكامل : كلثوم بن الهدم . [ ( 2 ) ] اصل سعيد جشمى ، ولى بقرار طبرى و مسعودى و غيرهم : سعد بن خيثمه است . لطف اللّه احمد گويد : كه در خانه كلتوم منزل گزيدند ولى زايران در خانهء سعد ميديدند ، زيرا سعد متأهل نبود ( حيات فخر كائنات ج 2 ص 23 ) [ ( 3 ) ] طبرى : بنى سالم بن عون . [ ( 4 ) ] طبرى : فى هذه السنة زيد فى صلات الحضر ركعتان و كانت صلاه لحضروا لسفر ركعتين . [ ( 5 ) ] اصل : سيد ولى از روى متن طبرى و الكامل درست شد : عقد رسول اللّه ( ص ) لعمه حمزه لواء ابيض فى ثلاثين رجلا من المهاجرين .